VLADIMIR BARTOL'UN ALAMUT KİTABI ÜZERİNE

Alamut, Haşaşiler ve Hasan Sabbah Üzerine Kısa Bir Bilgi

Alamut Kalesi

  Fedailerin kalesi Alamut... Şu anda Alamut Kalesi'nin sadece kalıntıları ve Elbruz dağlarının içindeki geçitlerden başka bir şey kalmamıştır. Alamut Kalesi, günümüzde İran sınırları içerisindedir. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alır. Tahran'ın kuzeybatısında, Kazvin'in kuzeydoğusunda bulunmaktadır. Alamut kelime anlamı olarak "Kartal yuvası" anlamına gelir. Bir söylentiye göre Deylemli bir hükümdar kale yapmak için yer aramaktadır ve gözüne bir kartalı kestirir. Bu kartal nereye konarsa kaleyi oraya yapacağını söyler. Kartal, neredeyse tüm İran'ı ayakları altına alan Elbruz dağlarının tepesine konar ve hükümdar kaleyi buraya yapmayı emreder. Alamut Kalesi bu dağın tepesine inşa edilir. Fakat tekrar edeyim, bu sadece bir söylentiden ibarettir. Bu olayla alakalı tarihi bir belge yoktur. 

Haşaşiler

  Hasan Sabbah'ın 1090 yılında Alamut Kalesi'ni satın alarak kurduğu bir dini tarikattır. Kimilerine göre İran'ı diğer krallıkların baskılarından kurtarmaya çalışan bir grup kahraman; kimilerine göre de tüm Orta Doğu'ya korku salan bir terör örgütüdür. İsmini, kullandıkları iddia edilen bir çeşit uyuşturucu olan haşhaştan alır. Aynı zamanda "Assassin" yani İngilizce'de suikastçı anlamına gelen sözcük, haşaşi sözcüğünden türemiştir. Tabi ki bunun haklı bir sebebi var. Tarihte eşi benzeri görülmemiş bir suikastçı birliğinin yani fedailerin büyük devlet insanlarına yaptıkları suikastlarla dünyaya ün salmış olmasıdır. Gözlerini kırpmadan ölüme gidebilen bu askerler, Hasan Sabbah'ın bir emriyle kendini kuleden aşağıya atabilecek bir cesaret ve inanca sahiptirler. Nizamülmülk'ten tutun da Salahaddin Eyyübi'ye kadar bir çok devlet insanına suikast girişiminde bulunmuşlardır. 

  Haşaşiler sadece bir grup suikastçıdan ibaret değildir. Haşaşiler bir dini tarikattır da aynı zamanda. Şii mezhebinin bir alt mezhebi olan İsmaili mezhebinin Nizari koluna mensup olan bu tarikat İran'da çok büyük bir destek bulmuştur. Çünkü zamanında buradaki Sünni devletlerin halka yaptığı zulümlerden dolayı içten içe Şii mezhebini benimseyen halk böyle bir tarikatın onları kurtaracağını düşünmüştür.

Hasan Sabbah

  Hasan Sabbah, Haşaşi tarikatının başındaki kişidir. Şii mezhebinin çok güçlü olduğu Kum kentinde dünyaya gelmiştir. Söylentiye göre Nizamülmülk ve Ömer Hayyam'la aynı sınıfta okumuş.Bu üç arkadaş birbirlerine gelecekte kim hayatta daha üst kademeye çıkarsa ona yardım edeceğine söz vermiştir. Hayyam hedonist bir yaşamı seçerek bilim insanı ve şair olmuştur. Nizamülmülk, Selçuklu Devleti'nde vezir olmuştur. Hasan, Nizamülmülk'e giderek ondan kendisini vezir yapmasını istemiştir. Nizamülmülk onu eski dostluğu hatırına vezir olması için Selçuklu hükümdarına önermiş ve hükümdarda Hasan'ı vezir olarak tayin etmiştir. Fakat Hasan çok daha eğlenceli bir kişi olduğu için hükümdar onu çok sevmiştir. Bu olayı kıskanan Nizamülmilk, Hasan'a iftira atarak onu görevinden attırmıştır. Bu olay karşısında Hasan intikam yemini etmiştir. Fakat tarihsel olarak bu söylentiden ibarettir. Tarihi kaynaklara göre Hasan, Nizamülmülk'ten 30 yaş kadar küçüktür. Aynı sınıfta okumaları veya benzeri bir durumun olmasına imkan yoktur.

Giriş

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

  Tüm yukarıda anlattıklarımı sadece kalabalık olsun diye yazmadım tabi ki. Hatta olabildiğince özet ve bizleri ilgilendiren kısmıyla alakalı genel hatlarını çizmek için bu bilgileri paylaşma ihtiyacı hissettim dostlarım.
  Kitap hakkındaki düşünce ve yorumlarımı anlatmadan önce sizlere şunu söylemek zorundayım. Bu kitap bir kurgudur. Haşaşiler hakkında tarihi bilgileri genellikle Selçuklu Devleti'nin kaynaklarından öğreniyoruz. Bir devlet, düşmanı olduğu bir devlete karşı tuttuğu kayıtlar ne kadar tarafsız olabilir ki? Bundan dolayı Haşaşiler hakkında çok fazla karanlık kısımlar mevcuttur.
  Hasan Sabbah'ın sahte cennetiyle alakalı da kesin bilgiler yoktur. Sahte bir cennetin olduğunu ilk iddia eden Parco Polo isimli bir gezgindir. Marco Polo da Hasan Sabbah'tan yaklaşık 200 yıl sonra yaşamış olan bir kişi olduğundan dolayı iddiaları pek sağlam temeller üzerine oturmamaktadır.
  Söylemek istediğim, bu kitap insanı uçsuz bucaksız bir serüvene çeken, sırlarla dolu bir tarikatın bölge üzerinde nasıl egemen olduğunu sürükleyici bir dille anlatan tarihi kurgusal bir romandan ibaret olduğundan dolayı, tarihi bilgi almak için değil; eğlenmek ve yazarın vermek istediği mesajları özümseyerek okumanızı sizlerden istirham ediyorum.

Kitabın Genel Özellikleri

  Ben kitabı Koridor Yayıncılık tarafından basılmış ve piyasa sürülmüş olan baskısından okudum. Ender Nail tarafından çevrilmiş olan bu kitap gerçekten çok önemli mesajlarla birlikte sizleri içine çeken sürükleyici bir hikayesi var. Çevirmenle alakalı daha ayrıntılı düşüncelerimi yazımızın devamında sizlerle paylaşacağım fakat şimdiden çevirmenin çok müthiş bir iş başarmış olduğuna değinmeden geçmeyeceğim. Kitabı asıl etkileyici yapan en önemli hususlardan biri de çevirinin çok müthiş olması sanırım.  Bunun yanı sıra sizlere okurken zevk verecek edebi bir dile de sahip. Konusu, karakterleri, vermek istediği mesajları, edebi dili vs. olarak inceleyeceğimiz bu kitap yaklaşık 510 sayfadan oluşuyor.

Kitabın Konusu, Olaylar ve Karakterler 

Hakkında Fikirlerim

  Kitaptaki olaylar genellikle Alamut Kalesi'nin içinde geçiyor. Alamut Kalesi'nde yaşayan insanlar üzerinden Hasan Sabbah'ın nasıl yöntemler kullanarak kendisine bu kadar fedai bulduğunu ve bu fedailerin ona olan sonsuz güvenini nasıl kazandığıyla alakalı bilgileri bizlere aktarıyor. Tarikatın alt kademelerindeki insanların samimi inancını çok etkileyici bir dille anlatırken; tarikatın üst kademelerindeki insanların onları nasıl kendi siyasi amaçları için kullandığını tüm korkunçluğuyla önümüze seriyor.

Alamut Kalesi'ndeki Harem

  Kaledeki haremi Halime isimli bir kız üzerinden anlatıyor yazar. Halime daha 14 yaşına bile basmamış küçük bir kız. Köle pazarından Hasan Sabbah'ın haremi için alınmış. Bundan önce çok kötü şeyler yaşamış fakat Alamut'a gelince hayatı boyunca görmediği güzellikte bahçelerden tutun da lezzetli mi lezzetli yemeklere kadar olan tüm şaşaalı dünyadan çok etkilenir. Aynı zaman müzik, dans, şiir, din ve cinsel ilişki üzerine dersler verilir burada. Tabi ki bunun bir amacı vardır. Hasan Sabbah, fedailerine cennetin anahtarının kendisinde olduğunu sürekli söyler. Fedailerine cenneti vaat eder. Fakat yakın arkadaşı Ömer Hayyam şöyle der "İnsanlara sadece cenneti betimleyerek kendine çekemezsin. Bunlar eskide kaldı. İnsanlar kurdukları basit dünyalarına iyice bağlandılar artık. Onlara cennetin kapılarını gözlerinin önüne açılmasını sağlayacak bir anahtar sunamayan birinin peygamberliğini ilan etmesi hiçbir fayda sağlamayacaktır". İşte Hasan Sabbah'ın dahiyane planının tohumları o zaman atıldı. İnsanlara sadece cenneti betimleyerek vaat etmeyecekti aynı zamanda gösterecekti onlara. Cenneti asıl cennet yapan özellik en önemlisi tabii ki de hurilerdir. İşte Hasan Sabbah, tüm bu haremi kendisi için değil; fedailerine sahte cennetinde sunabileceği bir kaç huri için tüm bu çabayı sarf ediyor.
  Yazar, haremdeki kızları çok saf olarak anlatmış. Fakat çok fazla saflar. Okurken o kızlardan nefret ettim adeta. Fakat içlerinden bir tanesi çok akıllı ve ilgimi çekti. Meryem isimli cariye, aynı zamanda Hasan'ın da sevgilisi. Ama sevgiliden de öte bir sırdaş daha çok. Hasan Sabbah, çoğu planını mutlaka, düşüncesini, aklından geçenleri vs. Meryem'e çekinmeden anlatır. Neyse haremin kendisine dönelim. Hasan Sabbah, bu kızları hareminde tutabilmek onlara son derece lüks bir hayat sunuyor. Fakat kızlar o kadar salak oldukları için bu lüks içerisinde ne kadar büyük bir kölelik sistemi içinde olduklarının farkında değiller. Zaten Hasan'ın da istediği bu. Buradaki kızların, altın bir kafesin içindeki bülbüllerden hiçbir farkı yok. Bir mahkumu demir parmaklıklar ardına koyarsanız o kişi bir yerlerde tutsak olduğunun farkındadır fakat onu lüks bir şatoya mahkum olarak atarsanız ve mahkumu parmaklıklardan uzak tutmak için ona ufak dikkat dağıtıcı şaşaalı bir hayat sunarsanız o mahkum, bir yerlerde tutsak olduğunun farkına varmaz. Hasan Sabbah'ın haremi de aynı bu sistem üzerine kurulu bir hapishaneden ibaret.

  Alamut Kalesi'ndeki Fedailerin Eğitimi

  Alamut Kalesi'nin en önemli bölümü, Alamut'u Alamut yapan kısmı kesinlikle fedailer ve onları eğiten dailerdir. Kitapta Alamut'taki fedai eğitimini İbni Tahir (Tahir'in torunu) üzerinden anlatılmış. İbni Tahir'in gerçek ismi Avni'dir. Fakat herkes ona İbni Tahir der. Çünkü Tahir dedesinin ismi ve İsmaili davası uğruna ilk can veren kişidir. En büyük şehit olarak kabul edilir. Nizamülmülk tarafından idam edilmiştir. Zaten İbni Tahirin babası da onu dedesinin intikamını alması için Alamut'a eğitim alması için yollamıştır. 

  Alamut'ta fedai eğitiminde silah becerileri çok önemlidir fakat asıl ön planda irade kontrolü ve İsmaili davasının felsefesi yer alır. İrade kontrolünde onlara uzun bir süre boyunca her gün oruç tutturulur. İrade derslerinde dailerin emriyle senefeslerini tutarlar ve gözleri kararıp, suratları mosmor oluncaya kadar bırakmazlar. Bayılıncaya kadar nefes bırakılmaz. Bayıldıktan sonra da bilinç yerinde olmadığı vücut nefes almaya başlar ve uyanırlar.

  Felsefe eğitiminde akıl yürütülür. Fakat bu akıl yürütme dogmatik inançlar üzerine üzerine kuruludur. Mesela şöyle bir örnek vereyim. Fedailerin müstehcen hayallere kapılmaları yasaklanmıştır. Kimse zihninde güzel kızlarla birlikte olduğu bir hayal kurmaya cesareti yoktur. Çünkü Hasan Sabbah çok yüce bir peygamber olduğu için insanların aklından geçenleri okuyabilir. Ama gençlerden biri bu konu üzerinde tartışmak ister. Çünkü gece rüyalarında şeytanlar ona musallat olup şehvetli rüyalar görmesi için onu yoldan çıkartmaya çalıştığını söyler. Bu insanın içindeki bir içgüdü olduğunu bunu engelleyemediğini ve bundan dolayı nasıl bu günahtan kaçınması gerektiği üzere arkadaşlarıyla istişare eder. Übeyde isimli bir fedainin buna karşı verdiği cevap şöyledir "Sizce Seyduna (yani Hasan Sabbah) bizlere yerine getiremeyeceğimiz emirler verir mi? Hiç sanmıyorum. Bence böyle bir şeyin imkanı yok. Bu yüzden beni iyi dinleyin. Seyduna sabrımızı ve fedakarlığımız karşısında bize ödül vaat etmedi mi? Etti. Bize cennet bahçelerini vaat etti. Şimdi soruyorum size, kim böylesine büyük bir mükafata kavuşmak ister? Cevap basit. Hepimiz. Ayrıca öldükten sonra yaşayacağımız hazlara sevinme hakkımız var elbette. O harikulade bahçeleri, tertemiz dereleri, bizlere sunulacak cennet nimetlerini, yalnızca bizlere hizmet etmek gayesiyle yaratılmış olan o kara gözle bakirelerin tatlı dokunuşlarını hayal edebiliriz. Bunda en ufak bir ahlaksızlık yoktur. Eğer şeytan bizi ayartmaya çalışırsa, hemen düşüncelerimizi ve hayallerimizi bu cennet bahçelerine yöneltebiliriz. Böylece en ufak bir günah bile işlemez hatta tam tersine Allah'ın ve Seyduna'nın rızasını kazanmış oluruz.". Bakın ne kadar zekice bir akılma yürütme değil mi? Fakat her ne kadar akıllıca olursa olsun bu dogmatik bir tarikat inancının üzerine inşa edilmiş bir düşünce.

  Fedailere şiir, tarih, coğrafya, matematik vb. bilimsel derslerde veriliyor. Fakat fedailerin asıl üzerine durdukları şey Hasan Sabbah'a karşı olan imanlarını güçlendirmek ve ona daha iyi bir hizmet verebilmek için bu bilimleri öğreniyorlar. Bir askerin kesinlikle ve kesinlikle bilimsel ve kültürel bilgi hazinesi açısından bilgili olması gerekir.

  Şimdi fedailerin Hasan Sabbah için nasıl bu kadar gözü kara suikastçılara dönüştüğünü anlatacağım. Bu fedailer belirli eğitimleri aldıktan sonra fedai olurlar. Hasan Sabbah, fedaileri yanına çağırır ve cenneti onlara göstereceğini vaat eder. Onları bir yatağa yatırır. Ağızlarına haşhaştan yapılmış bir hap atar. Bunu kullanan fedailer kendilerinden geçerler. O sırada Hasan Sabbah, hadımlarına emir verir onları arka bahçeye yani hareme götürmelerini emreder. Belirli bir süre geçtikten sonra kendilerine gelen bu fedailer etraflarında daha önce görmedikleri güzellikteki kızları görürler. Kızlar ona cennette olduğunu, kendilerinin de ona hizmet etmek amacıyla yaratılmış olan huriler olduğunu anlatırlar. Biraz daha şarap vererek onun sarhoş olmasını sağlarlar. Borular öttükten kızlar onun içeceğine bir hap atarak uyutur. Sabah, Hasan Sabbah'ın önünde uyanırlar ve onun ne kadar kudretli bir peygamber olduğuna şüphesiz bir şekilde iman ederler. Aynı zamanda aldıkları hapın bağımlılık yapan etkisi de vardır. Fakat fedailer bunun haptan dolayı değil gerçekten cennet nimetlerine olan bir bağımlılık olarak görürler. İşte bundan sonra fare kapana kısılmıştır. Hasan Sabbah, onları en tehlikeli suikast görevlerine gönderir. Hatta bir keresinde ona haber getiren bir elçiye askerlerinin gücünü göstermek için fedailerine kendilerini öldürmeleri için emir verir. Biri kendini kaleden aşağıya atarak; öbürü kendi kalbine hançerini saplayarak intihar eder. Yani kısacası kitaba göre bu fedailer ölmek için tasarlanmış profesyonel bir suikastçı grubudur.

Tarikatın Üst Düzey Yöneticileri: Hasan Sabbah ve Büyük Dailerin Tutumu

  Bana göre kitaptaki en ilginç ve en karizmatik karakter Hasan Sabbah'tır. Bu karizma kötü adam karizmasından ibarettir tabii ki. Hasan Sabbah nihilist bir inanca sahiptir. Fakat hakikati aramaktan da vazgeçmemiş bir karakter. Dünyanın kendisine dar geldiğini düşünür. İnsanlar ona göre iki gruba ayrılır:

1. Yeryüzündeki masallara inanan ve bu masallar uğruna savaşan kimseler: Bu insanlar hakikati kendileri aramazlar. Başka insanların onlara sunmuş olduğu hikayelere inanarak sonsuz mutluluk yalanına kanarak bu hikayeleri uydurmuş olan kişilerin siyasi hedeflerine hizmet eden kişilerdir bunlar. İnsanların büyük bir kısmı bu kategoriye girer. 
2. Yeryüzündeki insanları kendi siyasi ideolojisi uğruna masal uyduran kimseler: Bu insanlar hikayeler yazarak başka insanları yanlarına çekmeye çalışan kişilerdir. Onlara sonsuz mutluluğu vaat eder fakat buna ulaşabilmeleri için kendi ideolojisi uğruna bu insanları harcar. Fakat bu insanlar çok azınlıktadır ve Hasan Sabbah bunları Araf'ta yalnız yürüyen kişiler olarak tanımlar.

  Hasan Sabbah'ın hayatındaki temel prensip: Hiçbir şey gerçek değil, her şey mübah anlayışıdır. Bundan dolayı insanları harcarken hiç  zorlanmaz. İranlıları kendi kültürlerinden utanan biri olarak görmüştür. İranlılar kendi kültürlerini bir kenara bırakıp kendilerini Araplara teslim etmişlerdir. Bundan dolayı Hasan, İran'ı kendi ayakları üzerinde durabilen, eski kültürüne saygı duyan, kendinden utanmayan bir toplum yapmak için çabalamıştır. Kendisini diğer insanlardan çok daha üstte görür çünkü o Tanrı'nın bir yalandan ibaret olduğunu fark etmiş biri olduğu için diğer insanlar ona göre bir kullanılması gereken kuklalardan ibarettir. Her ne kadar Tanrı'nın olmadığına inansa da kainat karşısında kendini çok ezik görür. İnsanlardan üstündür ama kainat onun hayal edemeyeceği büyüklükte onu kuşatan ve onun acizliğini hatırlatan bir yerdir. Dünya ise onu kainata açılmaması için hapsedilmiş, onu kaplayan bir zindandan ibarettir.

Ömer Hayyam 1048-1131

  Hasan Sabbah, gerçekten çok bilgili ve zeki birisidir. Kitapta büyük dailerle yaptığı sohbetlerde çok fazla felsefe yapar. Onlara hayatı, hakikati ve hakikati arama sürecini anlatır. Ömer Hayyam ve Nizamülmülk'le eski arkadaştır. Ömer Hayyam'ın düşüncelerinden çok etkilenmiştir. Zaten sahte cennet fikrinin tohumunu kafasına atan Ömer Hayyam'dır. Fakat bazen Ömer Hayyam'ın en doğru yolu seçtiğini düşünür. Ömer Hayyam tüm gün şiir yazarak, şarap içerek ve kadınlarla aşk yaşayarak hayatını sürdürür. Nizamülmülke karşı bir nefreti vardır. Çünkü onun vezirlikten atılması için ona oyun oynamıştır. Bundan dolayı Nizamülmülk'ü öldürmek onun için bir gayedir. Hem kendi şahsi çıkarı hem de İsmaili davasının devamı için onun yok olması gerekir.

Nizamülmülk 1018-1092

  Hasan Sabbah bazen kendisinin ne kadar aciz olduğunu düşünür. Kendisini çok kötü hisseder bazen. Büyük dailer yani yardımcıları onun bu kadar acımasız olmasından rahatsızlık duyarlar ve bunu açık açık dile getirirler. Yavaş yavaş tek kaldığının daha çok farkına varır. Fakat dailer Hasan Sabbah her ne kadar acımasız şeyler yapsa da ona güvenirler. Çünkü  çok bilgili ve akıllı olduğunu, İsmaili davası için en doğru kararların onun verebileceğini düşünürler. Zaten Hasan Sabbah da acımasız kararlar verirken içten içe üzülür ama davanın geleceği için olduğunun farkındadır. Bundan dolayı kendisini biraz daha rahatlatır.

  Bence her ne amaçla olursa olsun ister kendi ülkesindeki siyasi birliği sağlamak için, ister ülkesini diğer büyük devletlerin hegemonyasından kurtarmak için, isterse de dünya barışını için her ne sebeple olursa olsun sorunlar insanları kandırarak çözülemez. Kısa vadelerde sorunların çoğunu çözülmüş olabilir fakat uzun vadeye bakarsak çözülmüş olan sorunlardan çok daha büyük sıkıntılar patlak verir. Sorunlar ancak ve ancak gerçekler, akıl, mantık ve sağduyu üzerine kurulmuş olan düşünce sistemlerinin çözüm önerileriyle çözülebilir. Tarihte bir çok örnek vardır bununla alakalı. Bir çok diktatör başta ülkesi için büyük işler başarmıştır. Fakat ya hayattayken vermiş oldukları yanlış kararlardan dolayı ya da öldükten sonra otorite boşluğundaki çıkan koltuk kavgaları bu tür devletlerin uzun sancılı sorunları çıkmasını da beraberinde getirmiştir.

Kitabın Edebi Dili ve Çevirmenin Etkisi

Kitabın Dili, Kurgusu ve Sürükleyiciliği

Vladimir Bartol

  Öncelikle şunu söylemeliyim dostlarım, kitabın yazarı bence çok başarılı bir iş çıkartmış. Kitabın dili o kadar akıcı ki sanki sayfalar üzerinde buz pateni yaparcasına hızlı bir şekilde akıp gidiyor. Hasan Sabbah'ın felsefe yaptığı bölümler her ne kadar biraz yavaşlatsa da diğer ortalama kitapların üzerinde bir akıcılığı olduğunu sizlere söyleyebilirim. Yolculuk yaparken, kafede ya da kantinde otururken okuyabilirsiniz. Okurken pür dikkat kesilmenize ihtiyaç yok fakat olayları ve karakterlerin fikirleri hakkında yatmadan önce kafanızı yastığa koyunca uzun uzun düşünebilir, farklı noktaları yakalayarak kafanızda daha farklı soruların çıkmasıyla kitabı sizlere daha farklı fikirler vermesine yardımcı olabilirsiniz.

  Kurgusu gerçekten çok hoşuma gitti. Yazar betimlemeleri kısa ve öz bir şekilde yapmış. Mekanı ve/veya kişileri kafanızda kurmanız çok kolay. Kurgunun bu kadar güzel olması bu akıcı dille birleşince tarifi imkansız bir okuma lezzeti veriyor bizlere. Bir de kitabın hikayesinin bizlere merak uyandırdığını tarikattaki tüm sırların yavaş yavaş ortaya çıkması tarifi imkansız bir merakla dolduruyor içimizi. Bir boş zaman bulsam da okumaya devam etsem diye can atıyor insan. Aynı zamanda yazarın olayla karşısındaki tarafsız tutumu bizlere " Buyur kardeş, istediğini çıkart ben anlatıcıyım sadece." deyip kaçması, bizlere kendi fikrimizi oluşması için bir yönlendirmede bulunmaması ayrıca tebrik edilesi bir özellik.

  Kitabı her ne kadar beğensem de ilerideki bölümlerde karakterlerin hikayelerden belli sebepler ayrılmış olması beni sonlarına doğru ilk baştaki merakımı bir nebze azalttı. Fakat bu kitaptaki tüm sürükleyiciliği yok ettiği anlamına gelmesin sakın. 

  Kitap her ne kadar güzel olsa da yazara bir konuda kızgınım. Yazar bu kitaba bir ön söz yazarak "Bu kitap tarihi olayları anlatmak için değil edebi bir zevk vermek için yazılmıştır." gibi bir yazı yazsaydı çok daha yararlı olacağı kanaatindeyim. Çünkü kitap bilimsel bir tarih kitabı değil fakat insanlar bu kitapta yazanları gerçek kabul edebilir. Tarihçiler hala daha Haşhaşiler hakkında kesin sonuçlara varmış değil. Hatta kitaptaki olayları ve karakterlere baktığımız zaman tarihi açıdan zırvalıktan ibaret. Kitabın gerçekle yakından uzaktan alakası olmayan çok sürükleyici, eğlenceli ve sorgulatan; insanı hayal dünyalarına sürükleyen saçma sapan bir Bin Bir Gece Masalı tadında bir roman.

Çevirmenin Etkisi

Ender Nail 

  Çevirmeni yani Ender Nail'i ayrıca tebrik etmek istiyorum. Edebiyatımıza bu kadar mükemmel bir bir kitabı kattığı için, sarf ettiği emek için, yazarın değinmesi gereken konuya kendisi değindiği için Ender Nail beye ayrıca teşekkür etmek istiyorum. Bu kitabın bir kurgu olduğunu kitabın sonuna eklediği bir sayfalık yazıyla bizlere açıklamış.

  Ayrıca kitabın bu kadar sürükleyici bir dilinin olmasının en önemli sebebi yazarın emeği olduğu kadar Ender Nail beyin de etkisi vardır tabii ki. Ende Nail bey kitaptaki kelimeleri o kadar güzel güzel seçmiş ki sanki kuyumcunun mücevherleri yerleştirmesi gibi özene bezene seçerek yerleştirmiş. Kitap akıcılığından hiçbir taviz vermeden bizlere o dönemin konuşma dilini hiçbir şekilde zorlanmadan aktarıyor. Konuşmaların 11. yüzyılda geçtiğini ve her hangi bir yabancı kelimeye toslamadan büyük bir zevkle okuyabiliyorsunuz. Sadece diyaloglar değil; aynı zaman betimlemeleri yaparken de anlatıcının 11. yüzyılda yaşamış biri olduğunu hissedebiliyorsunuz.

Kitabın Ana Düşüncesi ve Terör Örgütleri 
Üzerindeki Eleştirisi

  Kitap ilk başta okunduğunda bizlere sadece radikal İslamcı terör örgütlerini eleştiren bir kitapmış gibi gelebilir. Ki benzerliklere baktığımızda bu örgütlere çok fazla benzediğini görebiliriz. Fakat bu sadece radikal İslamcı örgütlere karşı değil; tüm terör örgütleri için yazılmış bir eleştiri kitabıdır. Hasan Sabbah'ın kurmuş olduğu bu hiyerarşik yapıyı tüm terör örgütlerinde görebiliriz. Hasan Sabbah, dini kendi istediği biçimine yontarak onu dini özelliklerden arındırıp kendisinin mutlak doğru olduğu bir ideolojiye dönüştürmüştür. Din, insan ile Tanrı arasındaki bir bağdan ibarettir. Tabi ki bu senin sosyal hayatında insanlarla olan ilişkini belli kurallarla şekillendirir fakat işin içine bir propaganda ve/veya terör eylemlerine geçerse bu bir ideolojiye dönüşür. Eğer işin içinde böyle şeyler varsa artık o bir din değil ideolojiye dönüşmüştür. 

  Günümüzde terör örgütlerinin militanlarına sentetik uyuşturucular kullandırarak ve bunun satışını yapıp kendilerine gelirler elde ettiğini hepimiz biliyoruz. Bunu sadece radikal islamcı örgütler değil; komünist örgütler ve faşist örgütlerde de böyle alışkanlıklar olduğunu görüyoruz. Uyuşturucu hem militanlarını daha çok cesaretlendiren; hem de onların sorgulamalarını engelleyen bir etkiye sahip. Gördüğümüz terör saldırılarını gerçekleştiren kişilerin neredeyse hepsi bu maddeleri kullanarak bunları gerçekleştiriyor. Çoğu terör örgütü "Bizler sorguladık ve sorgulamaya devam ediyoruz." diyerek onları dogmatik fikirler üzerinde felsefe yaptırıyorlar. Hasan Sabbah'ın yaptığı gibi. Öğrenciler sorguluyorlardı ama dogmatik düşünceler üzerinde gerçekleştirilen sorgulamalardı bunlar. Sadece bu da değil. Uyuşturucu çok yüksek kar payına sahip. Aynı zamanda terör örgütleri bu uyuşturucuyu kendi finansmanlarını sağlamak için ticaretini de yapıyorlar. Bu yüzden uyuşturucu terör örgütleri için vazgeçilmez silah.

  Yapılan bir araştırmaya göre "Cennete gideceğiniz kesin olsa; şu an cennete gitmek için ölmeyi düşünür müsünüz?" sorusuna evet diyenlerin oranı % 15, hayır diyenlerin oranı % 65, kararsızım diyenlerin oranı % 20...Dostlarım sizlerden kendinize şu soruyu sormanızı istiyorum "Eğer şu an öleceğim zaman cennete gideceğimden emin olsam kendimi öldürür müydüm?". Eğer cevabınız evet ise lütfen dikkat edin dostlarım. Çünkü sizler potansiyel olarak birer canlı bomba olabilirsiniz. Herhangi bir manipülasyona maruz kalıp buna inanabilirsiniz. Eğer cevabınız hayır ise yine de kendinize dikkat edin dostlarım. Çünkü sizleri de manipülasyonlar evet cevabını verebilecek bir duruma gelebilirsiniz. Cennete tam anlamıyla inanmıyor olabilirsiniz ama Hasan Sabbah böyle insanları inandırmak için bir cennet kurdu. Bu cenneti illaki semavi dinlerdeki bir cennet olarak görmeyin sakın. Bu Karl Marx'ın hayalindeki gibi sınıfların ortadan kalktığı, her şeyin eşit bir şekilde dağıtıldığı bir dünya da olabilir. Ya da kendi ırkınızın bölgede üstünlük kurduğu her şeyin çok güzel gittiği bir yer de olabilir. Böyle bir dünyaya gitmeniz önemli değil; gelecekte böyle olabileceğini düşünmek için ölebilecek duruma gelmeniz de sizler için pek iyi olmaz dostlarım. Herhangi bir ideolojiye, bir dünya görüşüne veya bir ütopyaya sahip olabilirsiniz. Herkesin vardır zaten mutlaka. Fakat sizlerin hayatı bu ideolojilerden daha önemli değil. Belirli bir ideoloji için savaşmaya başladığınız zaman her ne kadar haklı olursanız olun, işin içine silah ve insanlara zarar vermek giriyorsa hiçbir şekilde haklı sayılmazsınız. Fikirleriniz doğru ama yönteminiz yanlış olduğu için fikirlerinize zarar verir. Fikirlerinizi sağlam temeller üzerine oturtmalı ve onun neden haklı olduğunu anlatmalısınız. Hatta ideolojiler kalıptan dökülmüş gibi günümüze gelmezler. Üzerlerine yeni şeyler eklenerek, farklı fikirlerle sentezlenerek günümüze kadar gelirler. Yani kısacası sizden şunu istiyorum: Fikriniz için başkalarını öldürmeyin, fikriniz uğuruna ölmeyin; fikriniz için başkalarını yaşatın, fikriniz uğuruna yaşayın. 

Kaynaklar:

http://www.makdanismanlik.org/wp-content/uploads/2017/06/MAK-DANI%C5%9EMANLIK-T%C3%9CRK%C4%B0YEDE-TOPLUMUN-D%C4%B0NE-VE-D%C4%B0N%C4%B0-DE%C4%9EERLERE-BAKI%C5%9EI-ARA%C5%9ETIRMASI.pdf

https://tr.wikipedia.org/wiki/Hasan_Sabbah

https://tr.wikipedia.org/wiki/Alamut_Kalesi

https://tr.wikipedia.org/wiki/Ha%C5%9Fha%C5%9F%C3%AEler

https://www.tatilana.com/2016/02/alamut-kalesi-ve-hasan-sabbah-bilgi.html